برای تجزیه ژنتیکی صفات رشد گوسفند لری بختیاری با مدل های معادلات ساختاری و مدل های چند متغیره استاندارد از داده های فنوتیپی و شجره ای جمع آوری شده طی سال های 1390-1374 در ایستگاه اصلاح نژاد گوسفند لری بختیاری استفاده شد. صفات مورد بررسی شامل وزن تولد، میانگین افزایش وزن روزانه از تولد تا شیرگیری، وزن شیرگیری، میانگین افزایش وزن روزانه از شیرگیری تا شش ماهگی و وزن شش ماهگی بودند. سه مدل مختلف شامل مدل چند متغیره استاندارد، مدل یک طرفه بر اساس توالی زمانی و مدل یک طرفه کامل در نظر گرفته شد. بر مبنای معیار اطلاعات انحراف (DIC)، مدل یک طرفه بر اساس توالی زمانی دارای بالاترین مطلوبیت بود. در مدل یک طرفه بر اساس توالی زمانی، ضرایب ساختاری بین وزن تولد و میانگین افزایش وزن روزانه از تولد تا شیرگیری، میانگین افزایش وزن روزانه از تولد تا شیرگیری و وزن شیرگیری، وزن شیرگیری و میانگین افزایش وزن روزانه از شیرگیری تا شش ماهگی و میانگین افزایش وزن روزانه از شیرگیری و شش ماهگی به ترتیب 343/9، 03/0، 632/10 و 14/0 بدست آمدند. وراثت پذیری مستقیم صفات در مدل های استاندارد و یک طرفه بر اساس توالی زمانی به ترتیب 32/0-29/0، 2/0-22/0، 17/0-18/0، 11/0-11/0 و 16/0-16/0 برآورد شدند. روند ژنتیکی در مدل های استاندارد و یک طرفه بر اساس توالی زمانی نیز برای صفات مورد بررسی به ترتیب 6-23، 7/0-3، 69-129، 4/0-2/1 و 110-187 گرم در سال برآورد شدند که معنی دار بودند. تجزیه ژنتیکی صفات رشد ضرورت قرار دادن روابط علی بین صفات به منظور توسعه موثر اصلاح نژاد گوسفند لری بختیاری را نشان می دهد.

در این تحقیق از داده های جمع آوری شده طی سال های 1374 تا 1388 توسط ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند مغانی به منظور بررسی روند ژنتیکی و فنوتیپی صفات رشد استفاده شد. مولفه های (کو) واریانس حیوانات با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدود شده عاری از مشتق گیری (DFREML) و ارزش اصلاحی حیوانات با استفاده از بهترین پیش بینی نااریب خطی برآورد شد و در نهایت بر اساس بهترین مدل، روند ژنتیکی صفات محاسبه شد. روند ژنتیکی و فنوتیپی به ترتیب از تابعیت میانگین ارزش اصلاحی و میانگین فنوتیپی بر سال تولد به دست آمد. روند ژنتیکی و فنوتیپی صفات وزن تولد، وزن شیرگیری، وزن شش ماهگی، افزایش وزن روزانه قبل از شیرگیری، افزایش وزن روزانه بعد از شیرگیری، ضریب کلیبر قبل از شیرگیری و ضریب کلیبر بعد از شیرگیری به ترتیب 2 و 31، 36 و 528، 43 و 36، 0.617 و 4.258، 0.223 و 0.144، 0.016 و 0.165 و 0.007 و -0.235 گرم برآورد شد. میزان پیشرفت ژنتیکی کل طی 14 سال در صفات وزن تولد، وزن شیرگیری و وزن شش ماهگی به ترتیب 38، 402 و 578 گرم و برای صفات افزایش وزن روزانه قبل از شیرگیری، افزایش وزن روزانه پس از شیرگیری، ضریب کلیبر قبل از شیرگیری و ضریب کلیبر پس از شیرگیری به ترتیب 65.541، 2.697، 2.497 و 0.090 گرم برآورد شد. که نشان دهنده روند صفات رشد در این گوسفند می باشد.

داده های مورد استفاده در این پژوهش شامل وزن تولد، شیرگیری و شش ماهگی 1722 بره گوسفند نژاد کردی است که در سالهای 1371تا 1378 در یک گله مردمی تحت پوشش طرح محوری قوچ در شهرستان بیجار رکوردگیری و جمع آوری شده بود. این داده ها برای برآورد پیشرفت ژنتیکی، روند فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی مورد استفاده قرار گرفت. ارزش اصلاحی حیوانات با روش معادلات مدل مختلط و بر اساس مدل دام یک متغییره و چند متغییره پیش بینی شد. روند فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی به ترتیب از طریق تابعیت میانگین فنوتیپی بر سال، میانگین ارزش اصلاحی بر سال و تفاوت ارزش اصلاحی از ارزش فنوتیپی بر سال برآورد شد. پیشرفت ژنتیکی کل بعد از 8 سال برای وزن تولد، شیرگیری و 6 ماهگی به ترتیب 230،970 و 882 گرم بود. روند ژنتیکی وزن تولد، شیرگیری و شش ماهگی حاصل از آنالیزهای چند متغیره 9±18، 55±128 و 71±129 گرم در سال برآورد شد. روند فنوتیپی برای وزن تولد، شیرگیری و شش ماهگی به ترتیب -37±39 ، 380±431 و 308±-173 گرم در سال و روند محیطی برای صفات مذکور به ترتیب -55 ±45 ، 252 ±308 و 359±-301 گرم در سال بود.

در این تحقیق از تعداد 8366، 6360، 4350، 2890 و 2430 رکورد مربوط به صفات وزن تولد، شیرگیری، شش ماهگی، نه ماهگی و یک سالگی گوسفندان زندی ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند زندی (ایستگاه خجیر)، که در فاصله سال های 1370 تا 1386 جمع آوری شده بود، استفاده گردید. وراثت پذیری مستقیم و مادری صفات با تجزیه تک صفتی با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدود شده و برازش شش مدل حیوانی مختلف با افزودن و حذف آثار ژنتیکی افزایشی مادری و محیطی دائمی مادری، برآورد شدند. آزمون نسبت درستنمائی نشان داد که مدل دارای آثار ژنتیکی مستقیم و ژنتیکی افزایشی مادری، بدون در نظر گرفتن کوواریانس بین آنها برای وزن تولد، مدل دارای آثار ژنتیکی مستقیم و محیط دائمی مادری برای وزن از شیرگیری و وزن شش ماهگی و مدل دارای آثار ژنتیکی مستقیم برای وزن نه ماهگی و وزن یک سالگی مناسب بودند. همبستگی های ژنتیکی، فنوتیپی و محیطی با تجزیه چندصفتی و با مدل مناسب برای هر صفت برآورد شدند. ارزش اصلاحی جهت محاسبه روند ژنتیکی هر صفت، با استفاده از بهترین مدل دام تک صفتی و چندصفتی برآورد گردید. روند فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی به ترتیب از طریق تابعیت میانگین فنوتیپی بر سال، میانگین ارزش اصلاحی بر سال و تفاوت ارزش اصلاحی از ارزش فنوتیپی بر سال برآورد شدند. روند ژنتیکی مستقیم وزن تولد، شیرگیری، شش ماهگی، نه ماهگی و یک سالگی با استفاده از تجزیه تک صفتی و چندصفتی به ترتیب 2.1±0.7 و 3.9±1.1، 98.5±12.4 و 106.3±38.2، 89.6±21.2 و 95.5±33.4، 26.4±10.6 و 32.2±16.5، 41.5±13.4 و 49.8±13.4 گرم در سال برآورد شدند.

د ر این تحقیق از 15539 د اد ه مربوط به صفات تولید ی (شیر، مقد ار و د رصد چربی) جمعیت گاوهای هلشتاین استان مرکزی مربوط به 31 گله طی سال های 1368 تا 1383 به منظور برآورد پارامترهای ژنتیکی، روند ژنتیکی و محیطی صفات تولید ی استفاد ه شد . برای برآورد مولفه های (کو) واریانس و پارامترهای ژنتیکی از مد ل حیوانی به روش حد اکثر د رستنمایی محد ود شد ه بد ون مشتق گیری و به صورت تجزیه یک صفتی استفاد ه شد . د ر مد ل مزبور گله- سال- فصل زایش و شکم زایش به عنوان اثرات ثابت و اثر ژنتیکی افزایشی گاوها، محیطی د ایمی ناشی از تکرار رکورد د ر هر گاو و باقی ماند ه به عنوان اثر عوامل تصاد فی د ر نظر گرفته شد . بهترین پیش بینی نا اریب خطی (BLUP) از ارزش های اصلاحی صفات پیش بینی و روند های فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی به صورت تابعیت میانگین مقاد یر فنوتیپی، ارزش اصلاحی و محیطی بر سال تولد گاو محاسبه شد . وراثت پذیری تولید شیر، چربی و د رصد چربی شیر به ترتیب 0.23±0.03, 0.20±0.02 و 0.32±0.02 برآورد گرد ید . تکرارپذیری تولید شیر، چربی و د رصد چربی شیر به ترتیب 0.39, 0.46 و 0.40 برآورد شد . روند فنوتیبپی صفات تولید شیر، مقد ار و د رصد چربی به ترتیب 22.79 کیلوگرم، 0.23 کیلوگرم و 0.05 د رصد ، روند ژنتیکی صفات به ترتیب 3.75 کیلوگرم، 0.06 کیلوگرم و -0.02 د رصد و روند محیطی صفات مذکور نیز به ترتیب 19.79 کیلوگرم، 0.21 کیلوگرم و 0.07 د رصد برآورد شد .

برای برآورد روند ژنتیکی و محیطی برخی صفات رشد شامل وزن تولد، شیرگیری، شش ماهگی و نه ماهگی از اطلاعات حاصل از 3337 بره نژاد کردی که در طی سالهای 1372 تا 1382 در ایستگاه اصلاح نژاد گوسفند کردی شیروان جمع آوری شده بود استفاده شد. ارزش های اصلاحی، جهت محاسبه روند ژنتیکی هر صفت، با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدود شده بی نیاز از مشتق گیری و بر اساس مدل دام تک صفتی بوسیله نرم افزار DFREML  برآورد شدند. به این منظور با افزودن و حذف آثار مادری، شامل آثار ژنتیکی مادری و محیطی دائمی مادری به آثار ژنتیکی مستقیم، شش مدل دام مختلف برای هر صفت برازش داده شد. برای یافتن مدل مناسب آنالیز برای هر صفت از آزمون نسبت درستنمایی استفاده شد و در نهایت ارزش های اصلاحی حیوانات با روش معادلات مدل های مختلط و بر اساس بهترین مدل دام تک صفتی برآورد شدند. روند فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی به ترتیب از طریق تابعیت میانگین فنوتیپی بر سال، میانگین ارزش اصلاحی بر سال و تفاوت ارزش اصلاحی از ارزش فنوتیپی بر سال برآورد شدند. روند ژنتیکی مستقیم وزن تولد، شیرگیری، شش ماهگی و نه ماهگی با استفاده از تجزیه تک صفتی به ترتیب 87/1±80/0- ، 97/16±90/72، 20/21 ±63/59 و 21/28 ±52/136 گرم در سال و روند ژنتیکی مادری وزن تولد 22/2±90/4 گرم در سال برآورد گردید. روند فنوتیپی وزنهای تولد، شیرگیری، شش ماهگی و نه ماهگی به ترتیب 1.13±1.25، 69.50±35.14، -90.53±68.12 و 133.32±65.24 گرم در سال و روند محیطی برای صفات مذکور به ترتیب 84/2±97/2-، 87/0±40/3-، 10/89.±15/150- و 30/11 ±20/3- گرم در سال برآورد شدند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در این مطالعه از 5025 رکورد صفات اقتصادی میش های گله ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند لری بختیاری جهت تخمین روندهای فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی طی سال های 1368 تا 1383 استفاده شد. با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدودشده عاری از مشتق (DFREML) و مدل حیوانی یک صفتی و چندصفتی، بهترین پیش بینی خطی بدون تمایل ویژه (BLUP) از ارزش های اصلاحی صفات به دست آمد. روندها به صورت تابعیت میانگین مقادیر فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی از سال تولد میش محاسبه شد. روند فنوتیپی صفات به صورت -0.1223 کیلوگرم برای وزن بدن میش، -0.0415 کیلوگرم برای وزن بیده پشم سالانه، 0.6639 درصد برای میزان آبستنی، 0.0003 برای تعداد بره متولدشده درهر زایش میش، 0.0094 برای تعداد بره شیرگیری شده در هر زایش میش، 0.0380 کیلوگرم برای کل وزن تولد به ازای هر میش مورد آمیزش و 0.4227 کیلوگرم برای کل وزن شیرگیری به ازای هر میش مورد آمیزش برآورد گردید. روند ژنتیکی صفات به ترتیب 0.0603 کیلوگرم، -0.0004 کیلوگرم، 0.0183 درصد، -0.0012 راس، -0.0007 راس، 0.0030 کیلوگرم و 0.0211 کیلوگرم حاصل از تجزیه یک صفتی و 0.0549 کیلوگرم، -0.0006 کیلوگرم، 0.0089 درصد، -0.0008 راس، -0.0008 راس، 0.0030 کیلوگرم و 0.0230 کیلوگرم حاصل از تجزیه چند صفتی بود. برای اغلب صفات روندهای فنوتیپی و محیطی معنی دار ولی روند ژنتیکی معنی دار نبود (P<0.05).